UPPSC GS Paper-I – Day-34
Nehru Report (1928) & Demand for Dominion Status
నెహ్రూ నివేదిక (1928) & డొమినియన్ హోదా డిమాండ్
By Shaktimatha Learning
Introduction | పరిచయం
The Nehru Report of 1928 represents a historic milestone in India’s constitutional and national movement. For the first time, Indians drafted their own constitutional scheme to replace British-imposed frameworks. Prepared as a direct response to the Simon Commission, the report demanded Dominion Status for India and laid down the basic principles of a democratic constitution. For UPPSC GS Paper-I, this topic is extremely important.
1928లో రూపొందించిన నెహ్రూ నివేదిక భారత రాజ్యాంగ మరియు జాతీయ ఉద్యమ చరిత్రలో ఒక చారిత్రక మైలురాయి. బ్రిటిష్ విధించిన రాజ్యాంగాలకు బదులుగా భారతీయులే తమ రాజ్యాంగ రూపరేఖను మొదటిసారిగా రూపొందించారు. సైమన్ కమిషన్కు ప్రత్యుత్తరంగా తయారైన ఈ నివేదిక భారతదేశానికి డొమినియన్ హోదా కోరుతూ ఒక ప్రజాస్వామ్య రాజ్యాంగానికి మూల సూత్రాలను ప్రతిపాదించింది. UPPSC GS Paper-I లో ఇది అత్యంత కీలక అంశం.
Background | నేపథ్యం
- Appointment of Simon Commission (1927)
- Complete exclusion of Indians from the Commission
- Nationwide protests and boycott
- Need for an Indian alternative constitutional plan
- సైమన్ కమిషన్ నియామకం (1927)
- కమిషన్లో భారతీయుల పూర్తి బహిష్కరణ
- దేశవ్యాప్తంగా నిరసనలు, బహిష్కరణ
- భారతీయుల స్వంత రాజ్యాంగ ప్రత్యామ్నాయం అవసరం
All Parties Conference (1928) | అన్ని పార్టీల సమావేశం
To frame a common Indian response, an All Parties Conference was convened in 1928. A committee was appointed under the chairmanship of Motilal Nehru to prepare a draft constitution for India.
భారతీయుల సంయుక్త ప్రతిస్పందన కోసం 1928లో అన్ని పార్టీల సమావేశం నిర్వహించబడింది. భారతదేశానికి ఒక రాజ్యాంగ ముసాయిదా రూపొందించేందుకు మోతీలాల్ నెహ్రూ అధ్యక్షతన ఒక కమిటీని నియమించారు.
Nehru Report (1928) | నెహ్రూ నివేదిక
- Chairman – Motilal Nehru
- Secretary – Jawaharlal Nehru
- India’s first major constitutional draft by Indians
- అధ్యక్షుడు – మోతీలాల్ నెహ్రూ
- కార్యదర్శి – జవహర్లాల్ నెహ్రూ
- భారతీయులే రూపొందించిన తొలి ప్రధాన రాజ్యాంగ ముసాయిదా
Main Features of Nehru Report | నెహ్రూ నివేదిక ముఖ్య లక్షణాలు
1. Dominion Status | డొమినియన్ హోదా
- India to be given Dominion Status within the British Commonwealth
- Similar to Canada and Australia
- బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యంలోనే భారత్కు డొమినియన్ హోదా
- కెనడా, ఆస్ట్రేలియా తరహా హోదా
2. Parliamentary System | పార్లమెంటరీ వ్యవస్థ
- Responsible government at centre and provinces
- Executive accountable to legislature
- కేంద్రం, ప్రావిన్సుల్లో బాధ్యతాయుత ప్రభుత్వం
- శాసనసభకు బాధ్యత వహించే కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ
3. Fundamental Rights | మౌలిక హక్కులు
- Right to equality
- Freedom of speech and expression
- Freedom of religion
- సమానత్వ హక్కు
- వాక్స్వేచ్ఛ
- మత స్వేచ్ఛ
4. Federal Structure | సమాఖ్య వ్యవస్థ
- Federal form of government
- Residuary powers vested in the centre
- సమాఖ్య ప్రభుత్వ నిర్మాణం
- అవశిష్ట అధికారాలు కేంద్రానికి
5. Joint Electorates | సంయుక్త ఎన్నికల విధానం
- Separate electorates rejected
- Joint electorates with minority safeguards
- ప్రత్యేక ఎన్నికల విధానం తిరస్కరణ
- అల్పసంఖ్యాక రక్షణతో సంయుక్త ఎన్నికలు
6. Language & Culture | భాష & సంస్కృతి
- Hindi to be the official language
- Protection of linguistic minorities
- హిందీ అధికార భాషగా ప్రతిపాదన
- భాషా అల్పసంఖ్యాకుల రక్షణ
Indian Response | భారతీయ ప్రతిస్పందన
Support
- Welcomed by Congress and many nationalists
- Seen as a mature constitutional demand
- కాంగ్రెస్ మరియు జాతీయవాదుల మద్దతు
- పక్వమైన రాజ్యాంగ డిమాండ్గా భావించారు
Opposition
- Muslim League opposed report
- Objection to joint electorates
- Demand for more safeguards
- ముస్లిం లీగ్ వ్యతిరేకత
- సంయుక్త ఎన్నికలపై అభ్యంతరం
- అధిక రక్షణలు కోరడం
Jinnah’s Fourteen Points (1929) | జిన్నా 14 అంశాలు
In response to the Nehru Report, Muhammad Ali Jinnah presented his Fourteen Points, which highlighted Muslim demands and fears. This marked a widening gap between Congress and the Muslim League.
నెహ్రూ నివేదికకు ప్రతిస్పందనగా మహమ్మద్ అలీ జిన్నా తన 14 అంశాలను ప్రతిపాదించారు. ఇవి ముస్లింల డిమాండ్లు, భయాలను ప్రతిబింబించాయి. దీంతో కాంగ్రెస్–ముస్లిం లీగ్ మధ్య అంతరం పెరిగింది.
Historical Significance | చారిత్రక ప్రాముఖ్యత
- First Indian-made constitutional proposal
- Shift from petitions to constitutional self-assertion
- Exposed communal differences
- Paved the way for Purna Swaraj demand
- భారతీయులే రూపొందించిన తొలి రాజ్యాంగ ప్రతిపాదన
- వినతుల నుంచి రాజ్యాంగ స్వీయహక్కు వైపు మార్పు
- మతపరమైన భేదాలు స్పష్టమయ్యాయి
- పూర్ణ స్వరాజ్య డిమాండ్కు దారి వేసింది
UPPSC Exam Importance | పరీక్ష ప్రాముఖ్యత
- Prelims – year, chairman, main features
- Mains – evaluate Nehru Report & its impact
- Link between Simon Commission and Purna Swaraj
- ప్రిలిమ్స్ – సంవత్సరం, అధ్యక్షుడు, లక్షణాలు
- మెయిన్స్ – నెహ్రూ నివేదిక ప్రభావం విశ్లేషణ
- సైమన్ కమిషన్–పూర్ణ స్వరాజ్య అనుసంధానం
Conclusion | ముగింపు
The Nehru Report was a bold declaration that Indians were capable of governing themselves. Though it failed to achieve consensus among all communities, it marked the end of faith in British-led constitutional reforms. The rejection of Dominion Status by the British ultimately pushed India towards the demand for complete independence.
నెహ్రూ నివేదిక భారతీయులు స్వయంగా పాలించగలరని ధైర్యంగా ప్రకటించిన పత్రం. అన్ని వర్గాల ఏకాభిప్రాయాన్ని సాధించలేకపోయినా బ్రిటిష్ నేతృత్వంలోని రాజ్యాంగ సంస్కరణలపై నమ్మకానికి ముగింపు పలికింది. డొమినియన్ హోదా తిరస్కరణే భారతదేశాన్ని సంపూర్ణ స్వాతంత్ర్య డిమాండ్ వైపు నడిపించింది.
“Nehru Report taught India to think constitutionally and dream independently.”
UPPSC GS Paper–I Library
Complete History • Culture • Society • Mains Practice
By Shaktimatha 369 Learning
This page is a one-stop structured library for UPPSC GS Paper–I. All topics are arranged day-wise and theme-wise for easy study, revision, and answer writing practice.
🟢 A. GS Paper–I Overview
- Ancient Indian History
- Medieval Indian History
- Modern Indian History
- Indian Art & Culture
- UPPSC Mains Answer Writing Practice
🟣 B. Ancient Indian History
- Day 2 – Introduction to Ancient Indian History
- Day 3 – Indus Valley Civilization
- Day 4 – Vedic Period
- Day 5 – Buddhism & Jainism
- Day 6 – Mauryan Empire
- Day 7 – Post-Mauryan Period
- Day 8 – Gupta Empire
- Day 9 – South Indian Kingdoms
🟡 C. Indian Art & Culture
🔵 D. Medieval Indian History
- Day 11 – Delhi Sultanate
- Day 12 – Vijayanagara Empire
- Day 14 – Mughal Empire (Babur–Akbar)
- Day 15 – Mughal Empire (Later Mughals)
🔴 E. Modern Indian History
- Day 16 – Advent of Europeans
- Day 17 – Battles of Plassey & Buxar
- Day 18 – British Administrative Policies
- Day 19 – Revolt of 1857
- Day 20 – Crown Rule (1858)
- Day 21 – Socio-Religious Reform Movements
- Day 22 – Rise of Indian Nationalism
- Day 23 – INC Moderate Phase
- Day 24 – Partition of Bengal & Swadeshi
- Day 25 – Extremist Phase (Lal-Bal-Pal)
- Day 26 – Home Rule Movement
- Day 27 – Lucknow Pact (1916)
- Day 28 – Montagu–Chelmsford Reforms
- Day 29 – Rowlatt Act & Jallianwala Bagh
- Day 30 – Non-Cooperation Movement
- Day 31 – Khilafat Movement
- Day 32 – Swaraj Party
- Day 33 – Simon Commission
- Day 34 – Nehru Report (1928)
- Day 35 – Lahore Session & Purna Swaraj
- Day 37 – Civil Disobedience Movement
- Day 38 – Government of India Act, 1935
- Day 39 – Provincial Elections (1937)
- Day 40 – August Offer & Individual Satyagraha
- Day 41 – Cripps Mission
- Day 42 – Quit India Movement
- Day 43 – INA & Subhas Chandra Bose
- Day 44 – Cabinet Mission Plan
- Day 45 – Mountbatten Plan & Independence Act
🟠 F. UPPSC MAINS – GS-I Answer Writing Practice
- GS-I Answer Writing – Library
- Practice Set 1
- Practice Set 2
- Practice Set 3
- Practice Set 4
- Practice Set 5
- Practice Set 6
- Practice Set 7
“A good library does not reduce effort, it multiplies clarity.”
.png)
No comments:
Post a Comment