Shaktimatha 369 Learning

 

UPPSC GS Paper-I – Day-30
Non-Cooperation Movement (1920–1922)
అసహకార ఉద్యమం (1920–1922)

By Shaktimatha Learning

---

Introduction | పరిచయం

The Non-Cooperation Movement (1920–1922) was the first mass-based, nationwide struggle led by Mahatma Gandhi. It marked a decisive shift from elite politics to popular participation in the freedom movement. The movement aimed at attaining Swaraj through peaceful and non-violent non-cooperation with British institutions. For UPPSC GS Paper-I, this topic is extremely important.

అసహకార ఉద్యమం (1920–1922) మహాత్మా గాంధీ నేతృత్వంలో దేశవ్యాప్తంగా ప్రజల భాగస్వామ్యంతో నడిచిన తొలి మహత్తర ఉద్యమం. ఇది విద్యావంతులకే పరిమితమైన రాజకీయాల నుంచి ప్రజా ఉద్యమానికి జరిగిన ముఖ్యమైన మార్పును సూచిస్తుంది. బ్రిటిష్ సంస్థలతో శాంతియుతంగా, అహింసాత్మకంగా సహకారం నిలిపివేయడం ద్వారా స్వరాజ్యం సాధించడమే ఈ ఉద్యమ లక్ష్యం. UPPSC GS Paper-I లో ఇది అత్యంత కీలక అంశం.

---

Background | నేపథ్యం

• Rowlatt Act (1919)
• Jallianwala Bagh Massacre
• Failure of Montagu–Chelmsford Reforms
• Khilafat issue and Muslim discontent

• రోలట్ చట్టం (1919)
• జాలియన్‌వాలా బాగ్ హత్యాకాండ
• మాంటాగు–చెల్మ్స్‌ఫర్డ్ సంస్కరణల వైఫల్యం
• ఖిలాఫత్ సమస్య వల్ల ముస్లింల అసంతృప్తి

---

Meaning of Non-Cooperation | అసహకార అర్థం

• Refusal to cooperate with unjust government
• Peaceful withdrawal from British institutions
• Use of non-violence as weapon

• అన్యాయ ప్రభుత్వంతో సహకారం నిరాకరణ
• బ్రిటిష్ సంస్థల నుంచి శాంతియుత ఉపసంహరణ
• అహింసను ఆయుధంగా వినియోగించడం

---

Launch of the Movement | ఉద్యమ ప్రారంభం

• Approved at Nagpur Session of INC (1920)
• Leadership under Mahatma Gandhi
• Supported by Khilafat leaders

• నాగ్‌పూర్ కాంగ్రెస్ సమావేశం (1920)లో ఆమోదం
• మహాత్మా గాంధీ నేతృత్వం
• ఖిలాఫత్ నాయకుల మద్దతు

---

Programme of the Movement | ఉద్యమ కార్యక్రమాలు

Negative Programme | ప్రతికూల కార్యక్రమం

• Boycott of government schools and colleges
• Boycott of law courts
• Resignation from government jobs
• Boycott of elections
• Boycott of foreign goods

• ప్రభుత్వ పాఠశాలలు, కళాశాలల బహిష్కరణ
• న్యాయస్థానాల బహిష్కరణ
• ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల రాజీనామాలు
• ఎన్నికల బహిష్కరణ
• విదేశీ వస్తువుల బహిష్కరణ

Positive Programme | అనుకూల కార్యక్రమం

• Promotion of Khadi and Charkha
• National education
• Removal of untouchability
• Hindu–Muslim unity

• ఖాదీ, చరకా ప్రచారం
• జాతీయ విద్య
• అంటరానితనం నిర్మూలన
• హిందూ–ముస్లిం ఐక్యత

---

Mass Participation | ప్రజల పాల్గొనడం

• Students left government institutions
• Lawyers gave up practice
• Women joined picketing and khadi promotion
• Peasants and workers participated

• విద్యార్థులు ప్రభుత్వ సంస్థలను విడిచారు
• న్యాయవాదులు వృత్తిని వదిలారు
• మహిళలు పికెటింగ్, ఖాదీ ప్రచారంలో పాల్గొన్నారు
• రైతులు, కార్మికులు ఉద్యమంలో చేరారు

---

British Response | బ్రిటిష్ ప్రతిస్పందన

• Arrests of leaders
• Press censorship
• Repressive laws

• నాయకుల అరెస్టులు
• పత్రికల అణచివేత
• దమనకర చట్టాలు

---

Chauri Chaura Incident (1922) | చౌరీ చౌరా ఘటన

In February 1922, violent clashes occurred at Chauri Chaura (U.P.) where a police station was set on fire, leading to the death of 22 policemen.

1922 ఫిబ్రవరిలో ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని చౌరీ చౌరాలో హింసాత్మక ఘటన జరిగింది. పోలీస్ స్టేషన్ దహనం చేయబడటంతో 22 మంది పోలీసులు మరణించారు.

• Gandhi believed violence violated non-violence principle
• Movement withdrawn immediately

• హింస అహింసా సిద్ధాంతానికి విరుద్ధమని గాంధీ భావించారు
• ఉద్యమాన్ని తక్షణమే నిలిపివేశారు

---

Withdrawal of the Movement | ఉద్యమ ఉపసంహరణ

• Withdrawn in February 1922
• Caused disappointment among leaders
• Gandhi arrested and imprisoned

• 1922 ఫిబ్రవరిలో ఉపసంహరణ
• నాయకుల్లో నిరాశ
• గాంధీ అరెస్టు, జైలు శిక్ష

---

Achievements | విజయాలు

• Politicization of Indian masses
• Congress transformed into mass organization
• National self-confidence increased
• British authority morally weakened

• భారత ప్రజల్లో రాజకీయ చైతన్యం
• కాంగ్రెస్ ప్రజా సంస్థగా మారింది
• జాతీయ ఆత్మవిశ్వాసం పెరిగింది
• బ్రిటిష్ నైతిక అధికారానికి దెబ్బ

---

Limitations | పరిమితులు

• Sudden withdrawal shocked supporters
• Economic goals not fully achieved
• Communal unity was temporary

• అకస్మాత్తు ఉపసంహరణతో అనుచరులు నిరాశ
• ఆర్థిక లక్ష్యాలు పూర్తిగా సాధ్యం కాలేదు
• మత ఐక్యత తాత్కాలికమే

---

Historical Significance | చారిత్రక ప్రాముఖ్యత

• First experiment of Gandhian mass politics
• Established non-violence as national strategy
• Foundation for future movements

• గాంధీయుగ ప్రజా రాజకీయాల తొలి ప్రయోగం
• అహింస జాతీయ వ్యూహంగా స్థాపన
• భవిష్యత్తు ఉద్యమాలకు పునాది

---

UPPSC Exam Importance | పరీక్ష ప్రాముఖ్యత

• Prelims – years, programmes, Chauri Chaura
• Mains – evaluation of Gandhian strategy
• Important turning point in freedom struggle

• ప్రిలిమ్స్ – సంవత్సరాలు, కార్యక్రమాలు
• మెయిన్స్ – గాంధీ వ్యూహ విశ్లేషణ
• స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో కీలక మలుపు

---

Conclusion | ముగింపు

The Non-Cooperation Movement fundamentally altered the character of India’s freedom struggle. It brought millions of ordinary Indians into politics and demonstrated the power of non-violent mass action. Though withdrawn prematurely, it laid the foundation for future struggles that eventually led India to independence.

అసహకార ఉద్యమం భారత స్వాతంత్ర్య పోరాట స్వరూపాన్ని మూలంగా మార్చింది. సాధారణ ప్రజలను రాజకీయాల్లోకి తీసుకొచ్చి అహింసాత్మక ప్రజా ఉద్యమ శక్తిని నిరూపించింది. ముందుగానే నిలిపివేసినప్పటికీ భవిష్యత్తు ఉద్యమాలకు పునాది వేసి చివరికి స్వాతంత్ర్యానికి దారి చూపింది.

---

“Non-Cooperation awakened the soul of India.”

UPPSC GS Paper–I Library

Complete History • Culture • Society • Mains Practice
By Shaktimatha 369 Learning

---

This page is a one-stop structured library for UPPSC GS Paper–I. All topics are arranged day-wise and theme-wise for easy study, revision, and answer writing practice.

---

🟢 A. GS Paper–I Overview

• Ancient Indian History
• Medieval Indian History
• Modern Indian History
• Indian Art & Culture
• UPPSC Mains Answer Writing Practice

---

🟣 B. Ancient Indian History

• Day 2 – Introduction to Ancient Indian History
• Day 3 – Indus Valley Civilization
• Day 4 – Vedic Period
• Day 5 – Buddhism & Jainism
• Day 6 – Mauryan Empire
• Day 7 – Post-Mauryan Period
• Day 8 – Gupta Empire
• Day 9 – South Indian Kingdoms

---

🟡 C. Indian Art & Culture

• Day 10 – Ancient Art & Architecture
• Day 13 – Bhakti & Sufi Movements

---

🔵 D. Medieval Indian History

• Day 11 – Delhi Sultanate
• Day 12 – Vijayanagara Empire
• Day 14 – Mughal Empire (Babur–Akbar)
• Day 15 – Mughal Empire (Later Mughals)

---

🔴 E. Modern Indian History

• Day 16 – Advent of Europeans
• Day 17 – Battles of Plassey & Buxar
• Day 18 – British Administrative Policies
• Day 19 – Revolt of 1857
• Day 20 – Crown Rule (1858)
• Day 21 – Socio-Religious Reform Movements
• Day 22 – Rise of Indian Nationalism
• Day 23 – INC Moderate Phase
• Day 24 – Partition of Bengal & Swadeshi
• Day 25 – Extremist Phase (Lal-Bal-Pal)
• Day 26 – Home Rule Movement
• Day 27 – Lucknow Pact (1916)
• Day 28 – Montagu–Chelmsford Reforms
• Day 29 – Rowlatt Act & Jallianwala Bagh
• Day 30 – Non-Cooperation Movement
• Day 31 – Khilafat Movement
• Day 32 – Swaraj Party
• Day 33 – Simon Commission
• Day 34 – Nehru Report (1928)
• Day 35 – Lahore Session & Purna Swaraj
• Day 37 – Civil Disobedience Movement
• Day 38 – Government of India Act, 1935
• Day 39 – Provincial Elections (1937)
• Day 40 – August Offer & Individual Satyagraha
• Day 41 – Cripps Mission
• Day 42 – Quit India Movement
• Day 43 – INA & Subhas Chandra Bose
• Day 44 – Cabinet Mission Plan
• Day 45 – Mountbatten Plan & Independence Act

---

🟠 F. UPPSC MAINS – GS-I Answer Writing Practice

• GS-I Answer Writing – Library
• Practice Set 1
• Practice Set 2
• Practice Set 3
• Practice Set 4
• Practice Set 5
• Practice Set 6
• Practice Set 7

---

“A good library does not reduce effort, it multiplies clarity.”