UPPSC GS Paper-I – Day-32
Swaraj Party (1923) & Constitutional Politics
స్వరాజ్ పార్టీ (1923) & రాజ్యాంగ రాజకీయాలు
By Shaktimatha Learning
Introduction | పరిచయం
The formation of the Swaraj Party in 1923 marked a significant shift in the strategy of the Indian national movement. After the sudden withdrawal of the Non-Cooperation Movement, a debate arose within the Congress regarding the future course of action. The Swarajists believed in entering the legislative councils to expose the limitations of British constitutional reforms from within. This phase represents the transition from mass agitation to constitutional opposition. For UPPSC GS Paper-I, this topic is very important.
1923లో స్వరాజ్ పార్టీ స్థాపన భారత జాతీయ ఉద్యమ వ్యూహంలో ఒక కీలక మార్పును సూచిస్తుంది. అసహకార ఉద్యమం అకస్మాత్తుగా నిలిచిన తర్వాత భవిష్యత్తు కార్యాచరణపై కాంగ్రెస్లో తీవ్ర చర్చ జరిగింది. శాసన మండలుల్లో ప్రవేశించి బ్రిటిష్ రాజ్యాంగ సంస్కరణల పరిమితులను లోపల నుంచే బయటపెట్టాలని స్వరాజిస్టులు నమ్మారు. ఈ దశ ప్రజా ఉద్యమం నుంచి రాజ్యాంగ ప్రతిఘటనకు జరిగిన మార్పును సూచిస్తుంది. UPPSC GS Paper-I లో ఇది అత్యంత కీలక అంశం.
Background | నేపథ్యం
- Withdrawal of Non-Cooperation Movement (1922)
- Arrest and imprisonment of Mahatma Gandhi
- Introduction of Government of India Act, 1919
- Legislative councils reopened for elections
- అసహకార ఉద్యమ ఉపసంహరణ (1922)
- మహాత్మా గాంధీ అరెస్టు, జైలు శిక్ష
- 1919 భారత ప్రభుత్వ చట్టం అమలు
- ఎన్నికల కోసం శాసన మండలుల పునఃప్రారంభం
Debate within Congress | కాంగ్రెస్లో వాదన
No-Changers
- Led by Vallabhbhai Patel, Rajendra Prasad
- Believed in constructive work
- Opposed council entry
- వల్లభ్భాయి పటేల్, రాజేంద్ర ప్రసాద్ నేతృత్వం
- నిర్మాణాత్మక కార్యక్రమాలపై విశ్వాసం
- మండల ప్రవేశానికి వ్యతిరేకత
Pro-Changers (Swarajists)
- Led by C.R. Das and Motilal Nehru
- Favoured council entry
- Wanted to wreck councils from within
- సి.ఆర్.దాస్, మోతీలాల్ నెహ్రూ నేతృత్వం
- శాసన మండల ప్రవేశానికి మద్దతు
- లోపల నుంచే వ్యవస్థను అడ్డుకోవాలని లక్ష్యం
Formation of Swaraj Party | స్వరాజ్ పార్టీ స్థాపన
- Founded in 1923
- Leaders: C.R. Das and Motilal Nehru
- Operated as a group within the Congress
- 1923లో స్థాపన
- నాయకులు: సి.ఆర్.దాస్, మోతీలాల్ నెహ్రూ
- కాంగ్రెస్లోనే ఒక వర్గంగా పనిచేసింది
Objectives of Swaraj Party | స్వరాజ్ పార్టీ లక్ష్యాలు
- Enter legislative councils
- Expose colonial rule
- Obstruct unjust laws and budgets
- Press for self-government
- శాసన మండలాల్లో ప్రవేశం
- వలస పాలనను బయటపెట్టడం
- అన్యాయ చట్టాలు, బడ్జెట్లను అడ్డుకోవడం
- స్వయం పాలన కోసం ఒత్తిడి
Methods & Strategy | పద్ధతులు & వ్యూహం
- Contest council elections
- Non-cooperation within councils
- Walkouts and obstruction
- Expose administrative failures
- ఎన్నికల్లో పోటీ
- మండలాల్లో అసహకారం
- వాకౌట్లు, అడ్డంకులు
- పరిపాలనా వైఫల్యాల బహిర్గతం
Performance in Councils | మండలాల్లో పనితీరు
- Significant success in 1923 elections
- Formed major opposition groups
- Blocked budgets and government proposals
- 1923 ఎన్నికల్లో గణనీయ విజయం
- బలమైన ప్రతిపక్షంగా అవతరణ
- బడ్జెట్లు, ప్రభుత్వ ప్రతిపాదనల అడ్డంకి
Achievements | విజయాలు
- Exposed hollowness of dyarchy
- Kept nationalist politics alive
- Provided political training
- Maintained pressure on British government
- ద్వంద్వ పాలన ఖాళీతనాన్ని బయటపెట్టింది
- జాతీయ రాజకీయాలను సజీవంగా ఉంచింది
- రాజకీయ శిక్షణ అందించింది
- బ్రిటిష్పై నిరంతర ఒత్తిడి
Limitations | పరిమితులు
- Could not achieve Swaraj
- Internal differences
- Mass participation reduced
- స్వరాజ్యం సాధించలేకపోయింది
- అంతర్గత విభేదాలు
- ప్రజా పాల్గొనడం తగ్గింది
Decline of Swaraj Party | స్వరాజ్ పార్టీ పతనం
- Death of C.R. Das (1925)
- Return of Gandhi to active politics
- Revival of mass movements
- సి.ఆర్.దాస్ మరణం (1925)
- గాంధీ తిరిగి రాజకీయాల్లోకి రావడం
- ప్రజా ఉద్యమాల పునరుజ్జీవనం
Historical Significance | చారిత్రక ప్రాముఖ్యత
- Bridge between Non-Cooperation and Civil Disobedience
- Demonstrated limits of constitutional reforms
- Strengthened parliamentary traditions
- అసహకార–సివిల్ నిరాకరణ ఉద్యమాల మధ్య వంతెన
- రాజ్యాంగ సంస్కరణల పరిమితులు స్పష్టమయ్యాయి
- పార్లమెంటరీ సంప్రదాయాలకు పునాది
UPPSC Exam Importance | పరీక్ష ప్రాముఖ్యత
- Prelims – founders, year, objectives
- Mains – role of constitutional politics
- Comparison with Gandhian mass movements
- ప్రిలిమ్స్ – స్థాపకులు, సంవత్సరం
- మెయిన్స్ – రాజ్యాంగ రాజకీయాల పాత్ర
- గాంధీయుగ ఉద్యమాలతో తులన
Conclusion | ముగింపు
The Swaraj Party represented a pragmatic response to the political situation of the early 1920s. Though it did not achieve self-government, it successfully exposed the limitations of British constitutional reforms and kept the spirit of nationalism alive. Its experience helped shape future strategies of the Indian freedom movement.
స్వరాజ్ పార్టీ 1920ల ప్రారంభ రాజకీయ పరిస్థితులకు ఒక ప్రాయోగిక ప్రతిస్పందన. స్వయం పాలన సాధించలేకపోయినా బ్రిటిష్ రాజ్యాంగ సంస్కరణల పరిమితులను స్పష్టంగా బయటపెట్టింది. జాతీయ భావనను సజీవంగా ఉంచి భవిష్యత్తు ఉద్యమ వ్యూహాలకు అమూల్య అనుభవాన్ని అందించింది.
“Swarajists fought the empire from within its own walls.”
UPPSC GS Paper–I Library
Complete History • Culture • Society • Mains Practice
By Shaktimatha 369 Learning
This page is a one-stop structured library for UPPSC GS Paper–I. All topics are arranged day-wise and theme-wise for easy study, revision, and answer writing practice.
🟢 A. GS Paper–I Overview
- Ancient Indian History
- Medieval Indian History
- Modern Indian History
- Indian Art & Culture
- UPPSC Mains Answer Writing Practice
🟣 B. Ancient Indian History
- Day 2 – Introduction to Ancient Indian History
- Day 3 – Indus Valley Civilization
- Day 4 – Vedic Period
- Day 5 – Buddhism & Jainism
- Day 6 – Mauryan Empire
- Day 7 – Post-Mauryan Period
- Day 8 – Gupta Empire
- Day 9 – South Indian Kingdoms
🟡 C. Indian Art & Culture
🔵 D. Medieval Indian History
- Day 11 – Delhi Sultanate
- Day 12 – Vijayanagara Empire
- Day 14 – Mughal Empire (Babur–Akbar)
- Day 15 – Mughal Empire (Later Mughals)
🔴 E. Modern Indian History
- Day 16 – Advent of Europeans
- Day 17 – Battles of Plassey & Buxar
- Day 18 – British Administrative Policies
- Day 19 – Revolt of 1857
- Day 20 – Crown Rule (1858)
- Day 21 – Socio-Religious Reform Movements
- Day 22 – Rise of Indian Nationalism
- Day 23 – INC Moderate Phase
- Day 24 – Partition of Bengal & Swadeshi
- Day 25 – Extremist Phase (Lal-Bal-Pal)
- Day 26 – Home Rule Movement
- Day 27 – Lucknow Pact (1916)
- Day 28 – Montagu–Chelmsford Reforms
- Day 29 – Rowlatt Act & Jallianwala Bagh
- Day 30 – Non-Cooperation Movement
- Day 31 – Khilafat Movement
- Day 32 – Swaraj Party
- Day 33 – Simon Commission
- Day 34 – Nehru Report (1928)
- Day 35 – Lahore Session & Purna Swaraj
- Day 37 – Civil Disobedience Movement
- Day 38 – Government of India Act, 1935
- Day 39 – Provincial Elections (1937)
- Day 40 – August Offer & Individual Satyagraha
- Day 41 – Cripps Mission
- Day 42 – Quit India Movement
- Day 43 – INA & Subhas Chandra Bose
- Day 44 – Cabinet Mission Plan
- Day 45 – Mountbatten Plan & Independence Act
🟠 F. UPPSC MAINS – GS-I Answer Writing Practice
- GS-I Answer Writing – Library
- Practice Set 1
- Practice Set 2
- Practice Set 3
- Practice Set 4
- Practice Set 5
- Practice Set 6
- Practice Set 7
“A good library does not reduce effort, it multiplies clarity.”
.png)
No comments:
Post a Comment